Świeżo zmielona mąka potrzebuje czasu, by osiągnąć stabilne parametry technologiczne. Tradycyjnie leżakuje w workach – nawet dwa tygodnie. W silosie z dnem napowietrzającym ten proces trwa około doby.
Jak to działa
Wewnętrzne silosy SILMACH mają dno napowietrzające. Dmuchawa do napowietrzania wtłacza powietrze, a elektrozawory dozują je cyklicznie do wnętrza poszczególnych zbiorników. Mąka jest w ten sposób „masowana” – ziarna przemieszczają się względem siebie, a surowiec równomiernie dojrzewa.
24 godziny napowietrzania w silosie = 14 dni leżakowania mąki w workach.
Co zyskuje mąka i produkcja
- szybsza standaryzacja mąki – krótszy czas od dostawy do produkcji,
- lepsze i bardziej powtarzalne parametry surowca, co przekłada się na jakość wyrobów,
- łatwiejszy pobór – napowietrzona mąka nie zbija się i nie tworzy nawisów.
Konstrukcja, która pomaga
Napowietrzanie działa najlepiej w zbiorniku, w którym mąka nie ma gdzie zalegać. Dlatego naroża silosów SILMACH są zaokrąglone z profilowanej blachy, ściany wewnętrzne – gładkie, a ściany dna odpowiednio nachylone. Razem z dnem napowietrzającym ogranicza to powstawanie leja i stref zalegania podczas pobierania – więcej piszemy o tym w poradniku o geometrii silosu do mąki.
Dodatkowo przesiewacz w linii transportu nie tylko oczyszcza mąkę, ale też ją napowietrza i spulchnia – zanim trafi do zbiornika ważącego.
Dlaczego mąka w ogóle musi „dojrzewać”
Świeżo zmielona mąka przez pewien czas zmienia swoje właściwości wypiekowe. Piekarze od dawna wiedzą, że ciasto z mąki prosto z młyna zachowuje się inaczej niż z mąki, która odleżała. Leżakowanie pozwala ustabilizować te właściwości, ale ma swoją cenę: zajmuje miejsce, wydłuża rotację surowca i wymaga planowania dostaw z wyprzedzeniem.
Napowietrzanie w silosie przyspiesza ten proces. Zamiast przechowywać partię przez dwa tygodnie, można ją przygotować do produkcji w ciągu około doby – a mąka przez cały czas leży w szczelnym zbiorniku, a nie w workach na paletach.
Jak wygląda cykl napowietrzania
Instalacja napowietrzająca składa się z dmuchawy, układu rur i elektrozaworów. Elektrozawory kierują powietrze z dmuchawy do odpowiednich sekcji dna silosu, a sterowanie decyduje, kiedy i jak długo ma ono płynąć. Praca jest cykliczna – mąka nie jest stale przedmuchiwana, tylko regularnie „masowana”, dzięki czemu ziarna przemieszczają się względem siebie i surowiec równomiernie dojrzewa w całej objętości zbiornika.
Parametry cyklu ustawiamy przy uruchomieniu instalacji, zależnie od wielkości zbiorników i sposobu pracy zakładu.
Napowietrzanie a pobór i transport
Napowietrzona mąka jest luźniejsza i lepiej płynie. To ma znaczenie przy poborze: dozownik celkowy (śluza łopatkowa) pod silosem odmierza równy strumień surowca, a mąka nie zawiesza się na ścianach ani nie tworzy leja. Dalej, w linii transportu, przesiewacz dodatkowo oczyszcza i spulchnia mąkę, zanim trafi do stacji ważąco-dozującej. Efekt to bardziej powtarzalne dozowanie i stabilniejsze ciasto.
Napowietrzanie i kształt zbiornika
Dno napowietrzające wspomaga równomierny przepływ mąki podczas pobierania i ogranicza powstawanie leja oraz stref zalegania. Samo powietrze nie zastąpi jednak dobrze zaprojektowanego zbiornika – obie rzeczy muszą ze sobą współpracować. Zaokrąglone naroża i gładkie ściany nie dają mące punktów zaczepienia, odpowiednio nachylone ściany dna prowadzą ją do dozowników celkowych, a cykliczne napowietrzanie rozluźnia surowiec w dolnej części silosu. W efekcie mąka schodzi całym przekrojem zbiornika, a nie tylko wąskim kanałem nad wylotem – i opuszcza go mniej więcej w takiej kolejności, w jakiej do niego trafiła. Więcej o tym, dlaczego kształt ma znaczenie, piszemy w poradniku geometria silosu do mąki.
Higiena przy okazji
Napowietrzanie odbywa się w zamkniętym obiegu. Mąka nie ma kontaktu z otoczeniem hali, nie jest narażona na kurz, wilgoć z powietrza magazynu ani szkodniki. To ten sam powód, dla którego system silosowy ułatwia spełnienie wymagań HACCP.
Najczęstsze pytania
Czy napowietrzanie zastępuje leżakowanie całkowicie?
Według naszych doświadczeń 24 godziny napowietrzania w silosie odpowiadają 14 dniom leżakowania mąki w workach. W praktyce oznacza to, że dostawę można wprowadzić do produkcji znacznie szybciej.
Czy napowietrzanie wymaga obsługi?
Nie – pracuje automatycznie według ustawionego cyklu, sterowane z szafy sterowniczej.
Czy można napowietrzać istniejące silosy?
Modernizujemy i rozbudowujemy dotychczasowe instalacje. Zakres możliwych zmian ustalamy po obejrzeniu zbiorników – zobacz usługi.
Od dostawy do dozowania – krok po kroku
- mąkowóz wdmuchuje mąkę przez rurę zasypową z sitem wstępnym do wybranego silosu,
- wagi pod zbiornikiem rejestrują, ile surowca przybyło,
- instalacja napowietrzająca cyklicznie podaje powietrze do sekcji dna zbiornika,
- po około dobie mąka jest gotowa do produkcji,
- dozownik celkowy pobiera ją spod silosu, przesiewacz oczyszcza i spulchnia,
- stacja ważąco-dozująca odmierza porcję według receptury i wydaje ją do dzieży.
Kilka rodzajów mąki – osobne zbiorniki
Każdy rodzaj mąki trafia do własnego silosu, więc partie się nie mieszają, a napowietrzanie działa w każdym zbiorniku osobno. Dzięki temu można np. przyjąć dostawę mąki pszennej, gdy żytnia z poprzedniej dostawy jest już gotowa do produkcji – i pobierać obie według potrzeb.
Jak ocenić efekt w produkcji
Najlepszym miernikiem jest powtarzalność ciasta. Po wdrożeniu systemu technolodzy zwracają uwagę na to, czy kolejne wsady zachowują się podobnie, czy łatwiej utrzymać recepturę i czy maleje liczba korekt w trakcie produkcji. Do tego dochodzi czas: mąka z dostawy szybciej trafia do produkcji, więc zakład może zamawiać ją w bardziej elastyczny sposób.
Jeśli chcesz sprawdzić, jak napowietrzanie wpisałoby się w organizację Twojego zakładu, zobacz parametry silosów wewnętrznych SILMACH albo zapytaj nas bezpośrednio.
Typowe błędy, których warto unikać
- Mieszanie partii – dosypywanie świeżej mąki do zbiornika z partią, która właśnie idzie do produkcji, utrudnia utrzymanie powtarzalności. Lepiej mieć dwa zbiorniki na najczęściej używaną mąkę.
- Wyłączanie napowietrzania „na próbę” – cykl ustawiony przy uruchomieniu warto zmieniać tylko w porozumieniu z serwisem.
- Pomijanie przesiewania – przesiewacz to nie tylko oczyszczanie, ale też dodatkowe spulchnienie mąki przed dozowaniem.
- Zbyt mały zapas – świeża dostawa potrzebuje około doby w silosie. Gdy zapas jest minimalny, nie ma czasu na jej przygotowanie.
Podsumowanie
Napowietrzanie w silosie to sposób na szybszą standaryzację mąki, łatwiejszy pobór i lepszą powtarzalność ciasta – w zamkniętym, higienicznym obiegu. W silosach wewnętrznych SILMACH dno napowietrzające jest elementem konstrukcji, a cały cykl pracuje automatycznie, bez udziału obsługi.
Napowietrzanie a receptury
Stabilna, napowietrzona mąka i dokładne ważenie w zbiorniku ważącym to dwa filary powtarzalnej produkcji. Gdy surowiec zachowuje się przewidywalnie, a jego ilość w każdym wsadzie jest odmierzona przez wagę, technolog może skupić się na recepturze, zamiast korygować ciasto w trakcie pracy. W wersji rozbudowanej sterowania receptury są zapisane w systemie, a raporty zużycia pokazują, ile mąki trafiło do produkcji w danym dniu, tygodniu czy miesiącu.
